KIEŁKOWANIE: PYTANKA/ODPOWIEDZI

  • Print
Details
Created on Wednesday, 07 December 2011 15:01
Last Updated on Friday, 21 July 2023 05:46
Written by surawka
Hits: 7944

KIEŁKOWANIE:

PYTANKA/ODPOWIEDZI

Autor: Tom Billings

Tłumaczył: Aleksander Kwiatkowski

Poniższy material zawiera pytanka i odpowiedzi na najczęściej powtarzające się sytuacje, które mogą się nasuwać podczas zajmowania się kiełkowaniem.

PYTANKO 1

Używam komercyjnej, plastikowej tacy do kiełkowania, zauważyłe(a)m że nasiona kiełkują nierówno. Stwierdziłe(a)m że całonocne moczenie nasion pomaga w równomiernym kiełkowaniu. Czym można to tłumaczyć?

ODPOWIEDŹ

Z powodu ww. tac wśród nasion przeznaczonych do kiełkowania występuje nierównomierne nasiąkanie stąd właśnie może występować nierówne kiełkowanie, dlatego moczenie wstępne nasion w innych naczyniach to dobry pomysł, aby ww. nasiona kiełkowały bardziej równomiernie.

PYTANKO 2

Chciał(a)bym hodować większe ilości kiełków aby zwiększyć % -wą zawartość kiełków w moim codziennym jadłospisie. Zwykle kiełkowanie zajmuje mi 3-5 dni stosując tace do kiełkowania. Czekam na jakiekolwiek sugestie, aby zwiększyć produkcję kiełków? Rodzaj oraz pojemność tac do kiełkowania wydaje mi się zbyt mała co ogranicza wielkość produkcji kiełków.

ODPOWIEDŹ

Po pierwsze, zauważyłem że kiełkujesz nasiona zbyt długo t.j. 3-5 dni. [Uwaga: szybkość kiełkowania zależy od temperatury, w klimatach chłodniejszych (Polska) może być dłuższe o 2-4 dni]. Można spożywać kiełki wtedy kiedy są jeszcze mniejsze, to jest najprostsze rozwiązanie. Teraz co do twego pytania: Ann Wigmore sugeruje używanie dużych 2-litrowych słojów, aby wytwarzać większe ilości kiełków. Omawia ww. zagadnienie w swej książce zatytułowanej ?The Sprouting Book?. Z pewnością opieka nad 7-10-cioma ww. dużymi słojami 2-3 razy dzienne będzie wymagać trochę więcej czasu oraz przestrzeni w kuchni/na półkach. Inną opcją może być automatyczny kiełkownik, jest stosunkowo drogi, ale prostszy w obsłudze [samoczynna kontrola wilgotności oraz temperatury]. Do produkcji większej ilości kiełków można posłużyć się metodą materiałową ? używać większych kawałków materiału oraz większych misek.

PYTANKO 3

Ceny nasion z przeznaczeniem do kiełkowania w sklepach ze zdrową żywnością są bardzo wysokie. W jaki sposób zdobyć nasiona po niższej cenie?

ODPOWIEDŹ

Proszę zakupić co najmniej 2,5 kg lub więcej. W Kalifornii większe ilości nasion są do kupienia w sklepach ze zdrową żywnością, w supermarketach, a nawet poprzez sprzedaż wysyłkową. Dla przykładu: pszenica kupowana w większych ilościach (?berries? ? nazwa producenta) kosztuje od 58 centów za kilogram (nieorganiczna) do $1,30 (organiczna); przeciętnie jest w cenie 90 centów za kilogram; można za ww. cenę nabyć w okolicznych sklepach, poszukaj, popytaj.

PYTANKO 4

Oddzielam pokrywki od nasion t.j. lucerny (alfalfa) poprzez przemywanie kiełków w dużej misce z wodą. W jaki jeszcze inny sposób pozbyć się ww. pokrywek nasiennych?

ODPOWIEDŹ

Odzielanie pokrywek nasiennych ogólnie nie jest konieczne pod warunkiem że spożywasz małe, krótkie kiełki; ale pozbycie się ww. pokrywek to dobry pomysł dla zieleniny lucerny (alfalfa) oraz nasion kończyny (ww. pokrywki pogarszają smak ponieważ zaczynają się rozkładać podczas kiełkowania). Metoda której używasz to metoda znana, standardowa.

PYTANKO 5

Z mojego doświadczenia wiem że kiełki są łykowate, czasami gorzkie (za wyjątkiem pszenicy, [ciecierzycy, quinoa]. Czekam na sugestie?

ODPOWIEDŹ

Ww. problemy można znacząco zmniejszyć podczas spożywania młodych kiełków o długości w przybliżeniu równej długości namoczonych nasion (dla większości zbóż czas kiełkowania wynosi 1-2 dni). Oczywiście nie ograniczaj się do kiełków zbożowych oraz strączkowych, spróbuj kiełkować nasiona słonecznika, moczyć nasiona sezamu (spożywać wtedy gdy są krótkie, im dłuższe tym stają się bardziej gorzkie), to dotyczy migdałów, kozieradki moczonych orzechów itp.

PYTANIE 6

Jakie rodzaje kiełków uważane są za podstawę jadłospisu?

ODPOWIEDŹ

To zależy od twoich upodobań smakowych. W moim codziennym jadłospisie znajdują się kiełki pszenicy, fasoli mung, sezamu, owsa (w formie mleka kiełkowego - migdały). Również dość często spożywam moczone orzechy włoskie i inne orzechy [polecane dla sportowców, wyczynowców].

PYTANKO 7

Jakiego rodzaju zmiany zachodzą w ziarnie podczas kiełkowania?

ODPOWIEDŹ

Odpowiedź na ww. pytanie nie jest prosta [ani krótka]; Viktoras Kulvinskas obszernie opisała ww. temat (podała wiele przykładów) w swojej książce zatytułowanej: ?Sprout for the Love of Every Body".

PYTANKO 8

Stwierdziłe(a)m, że spożywanie kiełków nasion roślin motylkowych powoduje u mnie powstawanie gazów potrawiennych. Czy to ma związek z pokrywkami nasiennymi? Proszę o sugestie?

ODPOWIEDŹ

Pokrywki nasienne nie są głównym powodem powstawania gazów potrawiennych; w Indiach niektóre nasiona roślin motylkowych są skaryfikowane, a następnie gotowane (dahl) i nadal wywołują powstawanie gazów potrawiennych. Ten temat został omówiony w artykule zatytuławanym: POLEPSZANIE STRAWIALNOŚCI PODKIEŁKOWANYCH NASION. Najprostszym sposobem na wyeliminowanie powstawania gazów potrawiennych jest dodatek przypraw wspomagających trawienie oraz inne sposoby poprawiające trawienie; przeczytaj uważnie ww. artykuł.

DODATKOWO.

Z nadesłanych listów od wegano-witarian, opisałem soczewicę jako ?ciężkostrawną?. Wywołało to dyskusję na temat właściwości oraz natury kiełków soczewicy. Część ww. dyskusji załączam poniżej:

W odpowiedzi na sugestie:

Brązowa soczewica jest uważana za ciężkostrawny pokarm.

Miałem na myśli ciężkostrawna w tym sensie że: jest niewygodna, wywołuje gazy potrawienne, w przeciwieństwie do łatwostrawnych pokarmów (np. sok z selera z cytryną lub limonem, są to kojące, uśmierzające potrawy). Po spożyciu kiełków soczewicy czuję je, nie są zbyt ciężkie, ale trochę niewygodne, ciężkawe. Ich efekt potrawienny jest lekki, można tego niezauważyć kiedy regularnie, codzienne się ww. spożywa. A w dodatku osobiście stwierdziłem że spożywanie kiełków z kurkumą oraz z niewielką ilością nasion anyżu wydaje się że ułatwia trawienie kiełków soczewicy, mniej gazów potrawiennych ? to jest odpwiedź na jeden z listów.

W odpowiedzi na:

Możliwość wykluczenia nasion roślin strączkowych z jadłospisu.

Jeżeli wykluczy się z jadłospisu strączkowe to nadal pozostaje duży wybór nasion roślin zbożowych i inne rodzaje nasion. Jakkolwiek, większość osób stosuje zróżnicowany pokarm; jadłospis z którego odzrzucono strączkowe może wydawać się zbyt ograniczony dla wielu ludzi.

W odpowiedzi na:

Jakiego rodzaju soczewica jest najłatwiej trawiona?

Mała, zielona soczewica jest łatwostrawna w przeciwieństwie do dużych soczewic brązowych. Również mała, czerwona soczewica jest łatwiejsza do trawienia niż ww. brązowe soczewice. (Zanim zaczniesz kiełkować czerwoną soczewicę, sprawdź czy to są całe ziarna a nie ziarna łupane). Wydaje się że im mniejsze ziarno soczewicy tym łatwiej jest ww. trawić. Opieram się na osobistym doświadczeniu z dużą, zieloną soczewicą ? większą od zwykłej brązowej, wielka, zielona soczewica była bardzo trudna do strawienia.

PYTANKO 9

W jaki sposób kiełkować nasiona sezamu?

ODPOWIEDŹ

Można ww. kiełkować używając standardowych metod t.j. metody słoikowej oraz materiałowej. Moczenie na noc, następnie ustawić do kiełkowania w słoiku lub w wilgotnym materiale; kiełkować 1-2 dni. Do kiełkowania używać nasion nieskaryfikowanych (z osłonkami); skaryfikowane nasiona sezamu nie będą kiełkować (ale nadają się do moczenia przez noc a następnie bezwłącznie spożywać). Kiełki nasion sezamu szybko stają się gorzkie, nawet w lodówce. [Mieszanka moczonych nasion sezamu z moczonymi nasionami słonecznika (słodki) znacząco polepsza smak; osobiście mielę ww. ma przelotowym młynku do kawy ? tahini sezamowo-słonecznikowe; od tłumacza]. Zaleca się maksymalny czas kiełkowania + przechowywanie w lodówce nie dłużej niż 1,5-2 dni, aby uniknąć ww. gorzkiego posmaku. (Można zdobyć czarne nasiona sezamu to właśnie ww. są nasionami, które zazwyczają pięknie kiełkują. Jedynym z problemów czarnych nasion sezamu jest trudność w odróżnieniu: czy ww. są nasionami nieskaryfikowanymi czy skaryfikowanymi).

Dodatkową uwagą co do nasion sezamu to:

Osobiście próbowałem ?nowych? kombinacji smakowych, podzielę się ww.: łyżeczka całych nasion kolendry (lub nasion fenukułu) do 1/3 ? 1/4 szklanki suchych nasion sezamu, następnie wszystko razem namoczyć, ustawić do kiełkowania tak jak zawsze (kolendra/fenuł najprawdobodobniej niezakiełkują, zbyt krótki okres). Następnie można ww. spożywać z miodem (najlepiej przemielić na młynku do kawy), [najlepszy to młynek przelotowy z regulowaną szczeliną], smak jest niesamowity, swoisty, bardzo dobry (wg. Ayurwedy: nasiona kolendry są dobre na wzrok oraz wspomagają trawienie; posiadają średnio-intensywny aromat. Natomiast nasiona fenkułu są tridoshic ? t.j. dobre dla każdego, ale pobierane z umiarkowaniem).

PYTANKO 10

Mieszkam w chłodniejszym klimacie t.j. w Kanadzie. W jaki sposób mogę zwiększyć ilość kiełków w moim jadłospisie bez pozostawania głodnym?

ODPOWIEDŹ

Nie mieszkałem nigdy w zimnym klimacie; San Francisco oraz Dallas to miejsca najchłodniejsze w jakich mieszkałem (dorastałem na Florydzie). Kilka sugestii przychodzi mi do głowy. Spróbuj zwiększyć ilość kiełków nasion oleistych np. sezamu oraz migdały na śniadanie [niskie temperatury mają wpływ na łaknienie (naturalna zachęta dla organizmu ze strony układu nerwowego na zwiększenie ilość kalorii w jadłospisie), aby wyjść temu na przeciw należy podgrzać mleczko kiełkowe (homogenat) jedynie do 40oC nie więcej, powyżej 45oC (114oF) następuje denaturacja białek wraz z enzymami, zobacz również artykuł: System surowego odżywiania przy końcu listy]. Można dodać moczonych nasion fenułu, smakują wspaniale! Innym pomysłem na śniadanie to kiełki gryki (tatarki) wymieszane z moczonymi rodzynkami lub daktylami. Zrób homogenat (mleczko) kiełkowy włączając w to kiełki migdałów, codziennie. Dodaj imbiru do kiełków soczewicy oraz fasoli mung, podczas spożywania ww.; są smaczne a zarazem rozgrzewające. Imbir pomaga również w trawieniu innych strączkowych, zmniejsza powstawanie gazów potrawiennych.

Osobiście opierając się na własnym doświadczeniu: małe, krótkie kiełki znacznie łatwiej trawić od dużych, lub zieleniny, są smakowo od nich lepsze, zielenina znakomicie zastępuje sałatę. Zatem można spożywać kiełki nasion i ich zieleninę.

Dodatkowe sugestie na zwiększenie ilości kiełków/zieleniny w codziennym jadłospisie:

1) staraj się spożywać mieszanki kiełkowe z wielu roślin zamiast jednogatunkowe podkiełkowane nasiona

2) dodawaj to kiełkowanych nasion inne nasiona z silniejszym aromatem np. nasiona gorczycy, rzodkiewki, kozieradki, fenułu, anyżu, kolendry, kopru itp.

3) przyrządzaj różnorodne sosy, dresingi (przybrania) dla mieszanek kiełkowych, aby urozmaicić posiłki

4) używaj różnorodnych, ulubionych przypraw np. suszone glony, imbir, ostrej papryki itp. wg. własnych upodobań smakowych


Jedną z prostszych potraw to: podkiełkowane nasiona żyta z niewielką ilością moczonych nasion fenukułu, z miodem. Bardzo dobra kombinacja! Quinoa (Chenopodium quinoa), podkiełkowywana przez 1-2 dni robi z sałatki kiełkowej dobrą podstawę smakową, dodać trochę kurkumy poprawiającej trawienie białek, quinoa jest bogata w białka. [podkiełkowane nasiona quinoa, smakowo bardzo dobre, roślina z rodziny komosowatych, pochodzi z Andów, nadaje się do uprawy w klimacie europejskim, i w Polsce]. Podkiełkowane nasiona gryki (tatarki) można zmieszać z moczonymi suszonymi owocami, najlepiej ze świeżymi słodkimi owocami, miodem, aby przyrządzić bardzo smaczne, słodkawe dania.



PYTANKO 11

Jakiego rodzaju kiełki uważasz za podstawę jadłospisu, oraz jakie masz z ww. doświadczenie?

ODPOWIEDŹ

Zasadniczą częścią mojego jadłospisu są kiełki pszenicy, słonecznika, fasoli mung, sezamu. Obracam się między tymi artykułami dla urozmaicenia. Codzienne przygotowuję mleko z kiełków owsa i migdałów. Kiełki zajmują 30-50% mojego menu. Dla urozmaicenia kiełkuję nasiona gryki (tatarki), kozieradki.

PYTANKO 12

Jakie sugestie na sezon letni? I co począć z pleśniami?

ODPOWIEDŹ

Jeżeli masz kłopoty z bakteriami, najpierw upewnij się czy naczynia itp. jakie używasz są myte i sterylizowane (gorąca woda, wystawienie na światło słoneczne, ewentualnie roztwór odkażający wg. własnego wyboru). Popróbuj dokładnie, kilkakrotnie opłukać, to pomaga. Kiełki trzymać jak najdalej od padania bezpośrednich promieni słonecznych za wyjątkiem kiełkowania z przeznaczeniem na zieleninę, ale tylko wtedy gdy kiełki są już wyrośnięte, nie wcześniej. Bezpośrednie promieniowanie słoneczne na słoik/torebkę/tacę może przegrzewać nasiona, osłabiając kiełkowanie, a na dodatek wzmagać porastanie pleśnią, rozkład.

PYTANKO 13

O dodatkowe wskazówki co do wyboru nasion z jednej partii materiału, aby zwiększyć powodzenie w kiełkowaniu?

ODPOWIEDŹ

Użyteczną informacją jest to aby na początek zakupić niewielkie ilości materiału siewnego z dużej ilości, następnie sprawdzić, przetestować czy są dobre, dopiero wtedy można kupić większą ilość ww. sprawdzonych nasion. Osobiście miałem również kłopoty ze znalezieniem odpowiedniej jakości nasion fasoli mung ? 3 partie materiału siewnego u lokalnego sprzedawcy organicznych produktów były niedobre, 20-50% całości to były twarde nasiona. (Najgorszej jakości z jakimi się dotychczas spotkałem). Mimo wszystko, w końcu udało mi się zdobyć mung nieorganiczny z lokalnego sklepu indyjskiego, kiełkowały pierwszorzędnie, nie było prawie wcale twardych nasion. Nie były organiczne, ale nie miałem ochoty na wybieranie twardych nasion z ww. organicznych! Tak więc dobrym pomysłem jest najpierw sprawdzić, przetestować. Co do metody kiełkowania to polecam metodę słoikową (kiełki oraz tacki (zielenina) dla ryżu, kukurydzy, prażonej kukurydzy, metodę materiałową dla migdałów, gryki (tatarki), fasoli mung; dla reszty: albo słoiki albo materiał nie ma większej różnicy.

PYTANKO 14

O dodatkowe wskazówki dotyczące pozbywania się łupinek z nasion gryki (tatarki) i słonecznika?

ODPOWIEDŹ

Można zakupić skaryfikowane (pozbawione łupinek) nasiona gryki (tatarki). Jeżeli zamierzasz kiełkować nasiona gryki (tatarki) powinno używać się nasion skaryfikowanych. Natomiast, jeżeli zamierzasz otrzymać zieleninę z nasion gryki (tatarki) powinno używać się nasion z łupinkami, (nieskaryfikowane). Łupinki nie stanowią większego problemu w produkcji ww. zieleniny.

Co do słonecznika:

W jednym z artykułów omówiłem sposób na otrzymanie kiełków słonecznika oraz jego zieleniny zobacz artykuł: ZIELENINA I KIEŁKI SŁONECZNIKA. Przed ustawieniem nasion słonecznika na kiełki należy usunąć wewnętrzne (przeźroczyste) łupinki słonecznika, jest to bardzo ważne ? ww. łupinki są przyczyną przyśpieszonego rozkładu całej partii kiełkujących nasion słonecznika.

Aby odzielić wewnętrzne łupinki od nasion wystarczy dodać więcej wody pod koniec moczenia, wymieszać ? ww. łupinki będą pływały na wierzchu. Następnie odlać wodę z nad nasion leżących na dnie. Najlepiej powtórzyć ww. proces 3-4 razy, aby zwiększyć efektywność odzielenia łupinek od nasion. W przypadku uprawy nasion słonecznika na zieleninę trzeba użyć całych nasion, z czarnymi (czarno-białymi) łupinkami zewnętrznymi. Przed namoczeniem lub zaraz po namoczeniu (albo w obu przypadkach) dobrze jest przegrzać nasiona przez kilka sekund w gorącej wodzie np. w wodzie z kranu (ale niegotowanej), to poprawia kiełkowanie, mniej jest wtedy silnie przylegających łupinek zewnętrznych do nasion.

PYTANKO 15

O dodatkowe, specyficzne wskazówki dotyczące opieki nad innymi różnorodnymi nasionami?

ODPOWIEDŹ

Dodaj niewielkich ilość (powiedzmy 15-20%) nienamoczonych nasion lucerny (alfalfa) do kilkudniowych kiełków. Aby podkiełkować ww. nasiona wymagana jest metoda z użyciem porcelanowych kiełkowników (nie mylić z zieleniną lucerny). Jako takie, kiełki lucerny nie są zbyt atrakcyjne, są rozwalniające, zwykle niewarto tego robić, lepiej zieleninę). Podobnie jest z nasionami płesznika, siemienia lnianego). [Najlepszym sposobem na ww. nasiona to: suche nasiona wsypać do słoika, lekko skropić wodą używając ręcznego spryskiwacza, przekręcić słoikiem tak aby ww. nasiona przykleiły się cienką warstwą na ściankach słoika; wskazane jest raczej częstsze skrapianie wodą w niewielkich ilościach niż zalanie nasion, w odpowiedzi na ww. zalanie nasiona wytwarzają zwiększone ilości śluzu ? do tłumacza].

PYTANKO 16

Jak otrzymać kiełki kozieradki?

ODPOWIEDŹ

Kozieradka kiełkuje bardzo szybko, łatwo jest ww. kiełkować. Ale kiedy staje się zieleniną jest wtedy gorzka, lepsza jest w formie kiełków niż zieleniny. Kozieradka wspomaga wątrobę wg. książki: "The Yoga of Herbs", autor: Dr. Vasant Lad i David Frawley.

PYTANKO 17

Moje kiełki uległy zepsuciu? Dlaczego tak się stało?

ODPOWIEDŹ

Większość przypadków zepsucia kełków pochodzi z następujących źródeł:

(i) nadmiar wody [zbyt wysoka temperatura]

(ii) niedobór wody (przesuszenie)

(iii) jakość nasion - mniejsza ilość nasion wykiełkowanych, pozostałe zamiast kiełkować psują się

(iv) zbyt wczesne wystawienie kiełkujących nasion na bezpośrednie działanie promieni słonecznych

(v) brak sterylizacji naczyń zwłaszcza wtedy gdy poprzednio kiełki uległy zepsuciu

Niektóre nasiona po prostu bardzo łatwo się psują: nasiona roślin motylkowych

Od tłumacza:

(i) Nasiona roślin motylkowych np. soja, ciecierzyca, po namoczeniu i wypłukaniu najlepiej wstawić zaraz do lodówki ustawionej na ok. 12oC

(ii) w czasie upałów (w ciągu dnia) aby zapobiec przedwczesnemu rozkładowi moczone oraz kiełkujące nasiona wstawić do lodówki ustawionej na ok. 12oC, na noc, późnym popołudniem kiedy upał zelżał wystawić ww. na zewnątrz

(iii) aby uzyskać mieszankę kiełków nasion zbożowych w podobnym stadium rozwoju z mojego doświadczenia wynika że kolejność ustawienia do moczenia i kiełkowania w 12-godzinnych odstępach czasu jest następująca:

1. owies,

2. po 12 godz. jęczmień,

3. po następnych 12 godz. pszenica

4. i na koniec po 12 godz. żyto.

Zwykle robię zapas kiełków zbożowych na 7-10 dni (co zmniejsza czasochłonność opieki na kiełkami), gdy ww. zbyt wyrosły w temp. 12oC wtedy umieszczam ww. do innej lodówki ustawionej na 4oC.

(iv) do mycia naczyń używam przyjazny dla środowiska środek t.j. kwaśny węglan sodu, sodka (NaHCO3); najbardziej czasochłonne było mycie słoika po kiełkowaniu siemienia lnianego (nasiona silnie dolegają do ścianek) rozwiązałem to poprzez kilkugodzinne namoczenie ww. słoika w wodzie; na drewnianym patyczku umocowałem druciankę co pozwala na dotarcie do dna słoika bez większych problemów.

(v) aby zmniejszyć czasochłonność zabiegów pielęgnacyjnych używam 2L plastikowych butelek, odcinam dno; na mały otwór zakładam bawełnianą (może być lniana) szmatkę przymocowaną gumką, wsypuję namoczone oraz dobrze opłukane nasiona; na odcięte dno zakładam odpowiedniej wielkości szmatkę i przymocowuję gumką; ww. butelki wstawiam do odpowiednich pojemników, dnem do góry tak, aby szyjka była ustawiona co najmniej 5cm ponad dnem ww. pojemnika (zwykle 1L słoik), to umożliwia spływ nadmiaru wody z kiełków oraz dotlenienie; podczas kiełkowania spryskuje czystą wodą równocześnie przerzucam kiełki, aby równomiernie nawilżyć całą masę kiełków (używam wody destylowanej, zabezpieczenie przed dodatkowym zagrożeniem bakteryjnym, które mogło by być przyczyną przedwczesnego rozkładu), przed destylacją gotuję wodę w kilku naczyniach jednocześnie, aby było krócej, gotowanie umożliwia pozbycie się ponad 90% gazów zawartych w kranówce t.j. amoniaku, siarkowodoru, metanu, chloru itp.).

Co do wody zobacz również dział: linki.


Additional information