- Details
- Hits: 2723
Jak się zestarzeć w dobrym stylu
Możemy dożyć 100 lat prowadząc odpowiedni styl życia
Źródło: drmcdougall.com
tłumaczenie: Katarzyna Misiejuk
Moje zafascynowanie życiem przejawia się tym, że nawet jestem w stanie zjeść pełną porcję posiłku,
a następnie spędzić kolejne popołudnie uprawiając windsurfing , kolejną godzinę bawiąc się z moim wnukiem Jaysenem, lub też kolejny wieczór na miłej pogawędce z moją żoną. W momencie, gdy mam rozpocząć siódmą dekadę życia, trudno mi uwierzyć jak zdrowo i młodo się czuję. Tak długo jak będę sprawny, czuję się komfortowo; chcę dożyć setki.
Starzenie się jest normalnym elementem życia ? procesem niedającym się zatrzymać ani odwrócić; ale można zapobiec chorobom związanym z wiekiem, co wiąże się z faktem, iż możemy przedłużyć poziom naszej życiowej sprawności. Pytanie jednak brzmi: o ile? Przewiduje się, że maksymalny czas trwania życia człowieka to około 125 lat, lecz jak dotąd z pewnością nikt nie osiągnął tego wieku. Najstarszą osobą jaka posiadała autentyczne dokumenty potwierdzające jej wiek to Francuzka, która dożyła 122 lat. Obecnie na świecie żyje około 50 osób w wieku 110 lat lub też starszych ? i około 80 tyś. stulatków. Interesującym może wydać się fakt, że większość z tych ludzi nigdy nie odwiedzało lekarza do 90. roku żucia ? oczywistym jest, że ich wyjątkowa długowieczność nie miała nic wspólnego z ingerencją ze strony medycznej.
Wzrost średniej długości życia
Przez większość czasu istnienia rodzaju ludzkiego (99.9%) średnia długość życia wynosiła 25 lat lub mniej. Nie odnaleziono żadnych szczątków z czasów prehistorycznych, które mówiły by, że człowiek żył dłużej niż 50 lat. Istniało oczywiście kilka wyjątków, takich jak wojna, wypadki, głód czy choroby, które skracały życie ludzkie przed pojawieniem się typowych oznak starości : siwych włosów, zmarszczek, krótkiej pamięci, osłabienia sił fizycznych oraz osłabienia ostrości widzenia. Wraz
z rozwojem cywilizacji ludzie nauczyli się bardziej dbać o swoje środowisko i zapewniać sobie ochronę; stosując te zabiegi niektórzy ludzie mogli wtedy dożyć podeszłego wieku. Fragmenty z Biblii, napisane ponad dwa tysiące pięćset lat temu, dostarczają informacji, że śmierć ze względu na podeszły wiek następowała zazwyczaj w wieku 70 - 80 lat, i przewidywały maksymalną długość życia do około 120 lat. Od tego czasu jedyną zmianą, jaka nastąpiła jest to, że ludzie w pełni korzystają
z późniejszych lat życia.
Cytaty z Biblii:
(Psalmy 90:10) Życie nasze trwa lat siedemdziesiąt, a gdy sił stanie, lat osiemdziesiąt.
(Księga Rodzaju 6:3) Potem Jehowa rzekł: "Duch mój nie będzie bez końca oddziaływał na człowieka, bo jest on też ciałem. Dlatego jego dni potrwają sto dwadzieścia lat".
(The Living Bible)
W ubiegłym wieku najważniejszym elementem przyczyniającym się do wydłużenia życia człowieka było wprowadzenie antybiotyków, szczepień ochronnych, i utrzymanie odpowiednich warunków higieny. Średnia długość życia wzrosła na początku 20. wieku z 47 do 77 lat (tak jest do dziś) poprzez skuteczne zatrzymanie rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, które zabijały ludzi
w przedziale od niemowlęctwa po wczesne lata młodzieńcze.
|
Przeciętna długość życia człowieka z perspektywy historycznej (w latach) |
|
|
Okres prehistoryczny |
25 |
|
Starożytna Grecja |
28 |
|
Starożytny Rzym |
28 |
|
Średniowieczna Anglia |
29 |
|
USA 1800 |
37 |
|
USA 1900 |
47 |
|
USA rok 1950 |
68 |
|
USA rok 2002 |
77 |
|
Japonia rok 2002 |
82 |
|
Adwentyści |
85 |
|
Adwentyści - Wegetarianie |
87 |
Pokonywanie chorób przewlekłych również wydłuża życie
Ludzie mieszkający w Ameryce Północnej, Europie, Australii i Nowej Zelandii stosują wysokotłuszczową dietę, co skraca ich życie na wiele sposobów:
-
Tłuszcze i cholesterol przenikają do tętnic, co w konsekwencji powoduje zatory i niedrożności (zawały serca i wylewy);
-
Stany zapalne uszkadzają powierzchnię mięśnia sercowego i zmniejszają jego wydajność;
-
Przenoszone w żywności środki chemiczne zamieniają komórki w komórki rakowe;
-
Nadmierne przyjmowanie białek pochodzenia zwierzęcego powoduje poważny spadek wydajności nerek.
Biorąc pod uwagę wszelkie choroby związane z niedożywieniem, przeciętna długość życia w USA dla kobiet wynosi 79.9, a dla mężczyzn 74.5 roku.
Obserwacja stanu zdrowia i długowiecznoś ludzi odżywiających się o wiele lepiej niż Amerykanie prowadzi do znacznych korzyści w przyszłości dzięki wyeliminowaniu chorób przewlekłych. Japończycy, którzy stosują dietę opierającą się w szczególności na skrobi (ryż i warzywa) z niewielkim udziałem mięsa i wyeliminowaniu produktów nabiałowych osiągnęli przeciętną długość życia 85.59 - dla kobiet, 78.64 - dla mężczyzn, co oznacza, że ci ludzie żyją od czterech do pięciu lat dłużej niż ci stosujący dietę Amerykańską. Adwentyści ? Wegetarianie jeszcze lepiej radzą sobie z przeciętną żywotnością kobiet - 88.6, oraz mężczyzn - 85.3 roku. W rzeczywistości, dzięki bezpośredniemu porównaniu do innych białych mieszkańców Kalifornii, USA, stwierdzono, że Adwentyści ? Wegetarianie żyją przeciętnie o dziesięć lat dłużej. Jednakże, ci pełni energii wegetarianie włączają do swojej diety zbyt duże ilości produktów nabiałowych, jajek, białka sojowego oraz olejów pochodzenia roślinnego, aby osiągnąć pełen potencjał ludzkiej żywotności - pozostawiając możliwość dodania kilku "przeżytych w zdrowiu" lat ludziom bardziej uświadomionym.
W numerze National Geographic z listopada 2005 roku zamieszczono doskonały artykuł, pt. "Sekrety dłuższego życia". Można w nim przeczytać raport o 3 grupach długowiecznych ludzi z wyspy Okinawa, Japonia, wyspy Sardynia, Włochy oraz z miasteczka Loma Linda w Kalifornii, USA. Wszyscy ci ludzie mają jedną wspólną cechę: stosowali dietę pochodzenia roślinnego. Na samym końcu tego numeru znajduje się jednostronicowy artykuł "Zrób to sam" o podtytule: ?Przejdź na wegetarianizm?.
W Internecie można znaleźć również wybitną prezentację o wyżej wspomnianych ludziach: http://www7.nationalgeographic.com/ngm/0511/sights_n_sounds/index.html.
Krzywdy wyrządzone przez wysokotłuszczową żywność
Doktor Benjamin Rush przedstawił w 1776 roku interesujące porównanie rdzennych Amerykan do osiedleńców z Anglii:
W ich przypadku (rdzenni Amerykanie) doskonale sprawdza się stare przysłowie "Natura paucis contenta" natura zadowala się niewielką ilością " hociaż taka jest ich dzienna porcja, są w dalszym ciągu zdrowi i krzepcy" rosną w sposób proporcjonalny i pozostają przez długi czas w pełni energii - większość z nich osiąga wiek pięćdziesięciu lat zanim zmarszczka pojawi się na ich czole czy posiwiały włos zdradzi ich wiek??
Dieta mieszkańców Filadelfii, USA, w tamtych latach, w głównej mierze składała się z mięsa. Spożywano je w wielu rodzinach trzy razy dziennie; na ogół było spożywane dwa razy dziennie. Śmierć była czymś oczywistym w przedziale pomiędzy 50. a 60. rokiem życia umierano na dnę moczową, udar mózgu, paraliż, zaburzenia czynności wątroby, obrzęki.
Ograniczenia związane z utrzymaniem właściwej diety - prawdziwe utrapienie
Od czasów starożytności, brak umiaru w spożywaniu posiłków został uznany za główną przyczynę chorób i skrócenie długości życia. Poza wiedzą ogólną, Ograniczenia związane z utrzymaniem właściwej diety stały się jedynym, zaakceptowanym przez środowisko naukowe, efektywnym środkiem, dzięki któremu można było przedłużyć życie. Podczas doświadczeń przeprowadzonych na zwierzętach, zaobserwowano 50% wzrost długowieczności przy 30 - 60% spadku przyjmowanych kalorii.
Po raz pierwszy w 2006 roku, naukowcy przedstawili raport na temat podobnych korzyści
w środowisku ludzkim. Serca ludzi, którzy stosowali żywieniowo zrównoważoną, niskokaloryczną dietę przypominały serca ludzi młodych, lepiej funkcjonujących, z mniejszymi tendencjami do stanów zapalnych i uszkodzeń. Wśród ludzi biorących udział w badaniu, średnia ich wieku różniła się tylko
o sześć lat, natomiast ich serca wyglądały na serca ludzi o 15 lat młodszych.
Pierwszy opis sytuacji, w której ograniczone przyjmowanie kalorii mogło przedłużyć ludzkie życie został przedstawiony przez Włoskiego szlachcica, Luigi Cornaro, który w 1550 roku napisał "The Art of Living Long" ("Sztuka dłuższego życia" przyp. tłum.). Cierpiąc w wieku 35 lat na choroby związane
z przekarmieniem - łącznie z dną moczową - rozpoczął bardzo surową dietę, w której ograniczał spożycie pokarmów do ok. 400 gramów dziennie i zmniejszył ilość spożywanego mięsa. Dożył prawie 100 lat. Na jego przykładzie widzimy, że nawet terapia zastosowana w późniejszym etapie życia może przynieść gruntowne korzyści.
Ostatnie doświadczenia przeprowadzone na zwierzętach dowodzą, że korzyści z ograniczeń związanych z utrzymaniem właściwej diety w głównej mierze polegają na zmniejszeniu przyjmowania tłuszczów i białek, niż ograniczaniu jedzenia i kalorii. Te same zasady można zastosować również do ludzi: w celu podniesienia długości życia, ograniczenia związane z przyjmowaniem porcji żywieniowej muszą być powiązane z optymalnym odżywianiem. Złe jedzenie, nawet jeśli spożywane w małych ilościach, w dalszym ciągu przyspiesza starzenie się i wywołuje szereg chorób. Można spotkać wielu ludzi będących w dobrej kondycji, a cierpiących na choroby serca i nowotwory. efekt zjedzenia połowy hamburgera i małej paczki tłustych frytek popitych normalnej wielkości dietetyczną colą. Ponadto, ludzie szczupli, którzy słabo się odżywiają, a dużo ćwiczą, aby utrzymać dobra kondycję, nie żyją dłużej.
Ograniczenia bez Pokutowania
Stosowanie częściowej głodówki zazwyczaj zalecane w celu przedłużenia życia i poprawienia stanu zdrowia, kończy się ciągłym głodem, zwolnionym procesem metabolizmu, zmęczeniem, obniżeniem libido i aktywności seksualnej. Czy można żyć w taki sposób? Jaki jest cel takiego udręczania się? Czy istnieje wyjście alternatywne?
Dieta McDougall`a bezproblemowo wprowadza ograniczenia na kalorie, tłuszcze i białka przez ich naturalny skład nie powodując uczucia głodu. Zamieniając mięso, produkty nabiałowe i przetworzoną żywność na skrobię, warzywa i owoce spowoduje, że przyjmujemy od 400 do 800 kalorii mniej
w ciągu jednego dnia - bez świadomego ograniczania ilości przyjmowanego jedzenia. To obniżenie kalorii działa spontanicznie ponieważ żywność ma stosunkowo mało kalorii, i jest wystarczające dla zaspokojenia głodu.
Dodatkowo, obniżając kalorie o 20% ? 40%, co zazwyczaj zdarza się przy zastosowaniu zdrowej diety, przyjmowanie tłuszczów obniża się z 50% do 7%, a białek z 20% do 12% kalorii, przy czym nie oznacza to, że będziemy głodni ? oto program, z którym możesz żyć.
Doktor Lissner przeprowadził doświadczenie, w którym ukrył tłuszcz w żywności osób badanych,
a następnie poprosił ich, aby jedli tyle ile będą chcieli. Poprzez zredukowanie kalorii w tłuszczu z 45% do 15% badani przyjęli o 600 kalorii mniej.
Antyoksydanty - źródło młodości
Dieta McDougall`a jest również bogata w zawartość innego elementu odgrywającego ważną rolę
w starzeniu się tkanki ludzkiej ? a mianowicie ? antyoksydantów. Antyoksydanty neutralizują wolne rodniki. Wolne rodniki są substancjami, które wchodzą z łatwością w reakcje z komórkami uszkodzonymi i stają się jednym z przyczynków w procesie starzenia oraz powstawania różnych chorób, takich jak choroby serca i nowotwory. Substancje zawierające silnie działające antyoksydanty to skrobia, warzywa i owoce. Wśród nich można znaleźć: witaminy A, B-6, C, E, beta karoten, kwas foliowy oraz selen. (Dostarczaj składniki odżywcze swojemu organizmowi z jedzenia a nie z tabletek. W przypadku, kiedy antyoksydanty zostają wyodrębnione i skoncentrowane w suplementach, może wywołać to ryzyko śmierci lub poważnych chorób).
Wzrost poziomu hormonów a starzenie się
Hormon, insulinopodobny czynnik wzrostu - 1 (IGF ? 1), w swoim składzie chemicznym przypomina insulinę i działa przyspieszająco na wzrost tkanek normalnych (np. kości) i chorych (np. rakowe). Doświadczenia przeprowadzone na zwierzętach pokazują, że niedorozwoje genetyczne u myszy powodujące obniżenie poziomu hormonu IGF - 1 powodują, że żyją one o 40% dłużej. Z wiekiem, myszy nabierają młodszego wyglądu, i stają się odporne na choroby. Myszy nie tylko żyją dłużej, ale również są zdrowsze ? stan ich oczu, stawów, mózgu i systemu odpornościowego jest o wiele lepszy. Obecnie, naukowcy chcą zwiększyć poziom długowieczności poprzez obniżenie działania hormonu IGF - 1.
Medycyna zapobiega starzeniu się, ale czy tego chcemy?
Według wielu ludzi starzenie się jest chorobą, która w szkodliwy sposób dotyka umysł i ciało,
i dlatego też należy leczyć ją za pomocą silnych środków. Obecnie w USA jest ponad 2,500 lekarzy praktykujących "medycynę zapobiegającą starzeniu się", co stało się intratnym biznesem, który przynosi 30 miliardów zysków rocznie na produkcji tabletek, mikstur i czczych obietnic. Praktyki związane z "zapobieganiem starzenia się" i "długowieczności" są zazwyczaj kombinacją tradycyjnej zdrowej diety połączonej z promocją ćwiczeń fizycznych, nadmiernie stosowanych testów wykorzystywanych do odmierzania wieku biologicznego, oraz zaleceniem stosowania suplementów witamin, minerałów oraz hormonów (takich jak: HGH - hormon wzrostu, testosteron, estrogen,
i DHEA). Jednakże, nie ma dowodów na to, że możemy zmierzyć wiek biologiczny, i że środki medyczne zapobiegające starzeniu się w jakikolwiek sposób wydłużają życie. Możemy czerpać kilka całkiem niedrogich korzyści z tych zabiegów "odmładzających", a mianowicie niskotłuszczowa dieta wegańska, wykonywanie ćwiczeń fizycznych i utrzymanie higieny.
W ramach jednego gatunku te zwierzęta, które są większe mają wyższy poziom aktywności hormonu IGF - ,żyją krócej. Psy są na to świetnym przykładem. Duże psy, takie jak Dobermany czy Rottweilery, żyją przeciętnie około dziesięciu lat. Psy Chihuahua i małe teriery żyją około 13 lat a mają niższy poziom hormonu IGF - 1 niż duże psy. Ludzie wykazują taką samą odwróconą zależność między wielkością a długowiecznością - wyżsi (i bardziej ciężcy) ludzie żyją krócej.
Jak z łatwością zredukować działanie hormonu IGF - 1
Żywność pochodzenia zwierzęcego, a w szczególności mleko krowie zwiększają poziom hormonu IGF - 1. Fakt ten nie powinien nikogo dziwić ze względu na wykorzystanie mleka krowiego w celu przyspieszenia wzrostu krowy z około 27 kg do około 272 kg. Białko odpowiada za wzrost i za nadmierny wzrost poziomu hormonu IGF - 1. Dobrym przykładem na to jest wyodrębnione białko sojowe wykorzystywane w produkcji żywności syntetycznej, począwszy od słodyczy po hamburgery. To skondensowane białko jest o wiele bardziej skutecznym czynnikiem nasilającym występowanie hormonu IGF - 1 niż mleko krowie. Obniżenie aktywności hormonu IGF - 1 można uzyskać poprzez dobór odpowiedniego jedzenia, co jest coraz częściej praktykowane wśród ludzi.
Badania przeprowadzone na 292 Brytyjskich kobietach w wieku od 20 do 70 lat dowiodły, że aktywność serum IGF - 1 było o 13% niższe u 92 kobiet stosujących dietę wegańską, w porównaniu do 99 osób stosujących dietę mięsną oraz 101 stosujących dietę laktoowowegetariańską. Podobne dane zostały potwierdzone wśród mężczyzn stosujących dietę wegetariańską.
|
Żywność wpływająca na podwyższenie hormonu IGF - 1 |
|
Białko |
|
Białko sojowe |
|
Mleko |
|
Mięso |
|
Drób |
|
Ryby |
|
Skorupiaki |
|
Spożywanie pokarmów pochodzenia roślinnego, spożywanie mniejszych porcji oraz wykonywanie ćwiczeń fizycznych powoduje obniżenie aktywności hormonu wzrostu. |
Rozsądny styl życia oznacza godne starzenie się
Benjamin Rush w 1797 roku zbadał grupę osiemdziesięciolatków i uznał, że ich umysły są na dobrym poziomie. Jego zalecenia na szczęśliwą ?jesień życia? są takie, że nie należy przezwyciężać praw natury, ale starać się je zrozumieć po to, aby osoby w podeszłym wieku w dalszym ciągu mogły być aktywne w społeczeństwie. Ogólnie uważa się, że podeszły wiek nie jest chorobą uwłaczającą, która niszczy umysł i ciało; jest świetną okazją na to, aby człowiek stał się wartościowy, przydatny
i twórczy. Wszyscy powinniśmy dążyć do sytuacji, kiedy będziemy mogli cieszyć się długim życiem pozbawionym chorób i ułomności, a następnie odejść szybko i niespostrzeżenie kiedy nastąpi koniec naszego życia, kiedy będziemy wyczerpani zwykłymi czynnościami życiowymi. Przy wyeliminowaniu wszelkich chorób, stosowna śmierć wynikająca z podeszłego wieku przychodzi w spokoju, idealnym byłoby gdybyśmy pewnej nocy zwyczajnie zasnęli i odeszli.
Perfekcja może okazać się nie do końca idealna - Teoria Hormesis
Z tego, że czasem człowiek jest trochę "zły" mogą wyniknąć jakieś korzyści. Hormesis jest zjawiskiem, w którym dostarczenie niewielkich dawek szkodliwych substancji i czynności może spowodować usprawnienie funkcji ludzkiego ciała. Narażenie na krótkotrwały, umiarkowany stres może pobudzić ciało do szybkiej regeneracji - co w konsekwencji prowadzi do przedłużenia życia. To wyjaśnia, dlaczego osoby pijące alkohol w stopniu umiarkowanym rzadziej zapadają na choroby serca i żyją dłużej niż całkowici abstynenci. W ten sam sposób, stosowanie ćwiczeń fizycznych może poprawić stan zdrowia człowieka. Według badań przeprowadzonych na zwierzętach, niewielkie dawki promieniowania mogą wydłużyć życie (podczas, gdy duże dawki zabijają). Z praktycznego punktu widzenia, Hormesis zadziała na ludziach powściągliwych, ale niestety większość z nas nie może pozwolić sobie na ekspozycję na niskie dawki szkodliwych substancji - choroby i śmierć energicznie kroczą tuż za naszym entuzjazmem.
Źródła:
1) Coles LS. Demography of human supercentenarians.J Gerontol A Biol Sci Med Sci.2004 Jun;59(6):B579-86.
2) Hayflick L. ?Anti-aging" is an oxymoron. J Gerontol A Biol Sci Med Sci.2004 Jun;59(6):B573-8.
3) History of Average Lifespan: http://www.cdc.gov/nchs/data/hus/hus04trend.pdf#027
4) Fraser GE, Shavlik DJ. Ten years of life: Is it a matter of choice?Arch Intern Med.2001 Jul 9;161(13):1645-52.
5) Meyer T, Kovács S, Ehsani A, Klein S, Holloszy J, Fontana L. Long-Term Caloric Restriction Ameliorates the Decline in Diastolic Function in Humans.J Am Coll Cardiol.2006; 47: 398-02.
6) Rowe JW, Andres R, Tobin JD, Norris AH, Shock NW. The effect of age on creatinine clearance in men: a cross-sectional and longitudinal study. J Gerontol.1976 Mar;31(2):155-63.
7) Life span Japanese: http://search.japantimes.co.jp/print/news/nn07-2005/nn20050723b2.htm
8) PHILADELPHIA DOCTOR. Medical Inquires and Observations, by Dr. Benjamin Rush, 4th edition, was published in Philadelphia in 1815 and reissued in facsimile by Arno Press.
9) Younger hearts with calorie restriction: http://www.eurekalert.org/pub_releases/2006-01/wuso-cra011206.php
10) Luigi Cornaro : http://www.soilandhealth.org/02/0201hyglibcat/020105cornaro.html
11) Mair W, Piper MD, Partridge L. Calories do not explain extension of life span by dietary restriction in Drosophila. PLoS Biol. 2005 Jul;3(7):e223. Epub 2005 May 31.
12) Lissner L, Levitsky DA, Strupp BJ, Kalkwarf HJ, Roe DA. Dietary fat and the regulation of energy intake in human subjects. Am J Clin Nutr. 1987 Dec;46(6):886-92.
13) Yu BP, Kang CM, Han JS, Kim DS. Can antioxidant supplementation slow the aging process?Biofactors.1998;7(1-2):93-101.
14) Lichtenstein AH, Russell RM. Essential nutrients: food or supplements? Where should the emphasis be?JAMA.2005 Jul 20;294(3):351-8.
15) Bartke A, Chandrashekar V, Dominici F, Turyn D, Kinney B, Steger R, Kopchick JJ. Insulin-like growth factor 1 (IGF-1) and aging: controversies and new insights.Biogerontology. 2003;4(1):1-8.
16) Miller RA. Genetic approaches to the study of aging. J Am Geriatr Soc. 2005 Sep;53(9 Suppl):S284-6.
17) Holzenberger M. The GH/IGF-I axis and longevity. Eur J Endocrinol.2004 Aug;151 Suppl 1:S23-7.
18) Life expectancy of dogs: http://www.pets.ca/pettips/tips-46.htm
19) Samaras TT, Elrick H, Storms LH. Is height related to longevity? Life Sci. 2003 Mar 7;72(16):1781-802.
20) Hoppe C, Molgaard C, Juul A, Michaelsen KF. High intakes of skimmed milk, but not meat, increase serum IGF-I and IGFBP-3 in eight-year-old boys. Eur J Clin Nutr. 2004 Sep;58(9):1211-6.
21) Cadogan J. Milk intake and bone mineral acquisition in adolescent girls: randomised, controlled intervention trial.BMJ. 1997;315:1255-1260.
22) Heaney R. Dietary changes favorably affect bone remodeling in older adults. J Am Diet Assoc. 99:1228-33, 1999.
23) Arjmandi BH, Khalil DA, Smith BJ, Lucas EA, Juma S, Payton ME, Wild RA. Soy protein has a greater effect on bone in postmenopausal women not on hormone replacement therapy, as evidenced by reducing bone resorption and urinary calcium excretion. J Clin Endocrinol Metab. 2003 Mar;88(3):1048-54.
24) Allen NE, Appleby PN, Davey GK, Kaaks R, Rinaldi S, Key TJ. The associations of diet with serum insulin-like growth factor I and its main binding proteins in 292 women meat-eaters, vegetarians, and vegans. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2002 Nov;11(11):1441-8.
25) Allen NE, Appleby PN, Davey GK, Key TJ. Hormones and diet: low insulin-like growth factor-I but normal bioavailable androgens in vegan men. Br J Cancer. 2000 Jul;83(1):95-7.
26) Larsson SC, Wolk K, Brismar K, Wolk A. Association of diet with serum insulin-like growth factor I in middle-aged and elderly men. Am J Clin Nutr. 2005 May;81(5):1163-7.
27) Giovannucci E, Pollak M, Liu Y, Platz EA, Majeed N, Rimm EB, Willett WC. Nutritional predictors of insulin-like growth factor I and their relationships to cancer in men. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2003 Feb;12(2):84-9.
28) Holmes MD, Pollak MN, Willett WC, Hankinson SE. Dietary correlates of plasma insulin-like growth factor I and insulin-like growth factor binding protein 3 concentrations. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2002 Sep;11(9):852-61.
29) Nemet D, Cooper DM. Exercise, diet, and childhood obesity: the GH-IGF-I connection. J Pediatr Endocrinol Metab. 2002 May;15 Suppl 2:751-7.
30) Rattan SI. Aging intervention, prevention, and therapy through hormesis. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2004 Jul;59(7):705-9.
31)Mehlman MJ, Binstock RH, Juengst ET, Ponsaran RS, Whitehouse PJ. Anti-aging medicine: can consumers be better protected? Gerontologist. 2004 Jun;44(3):304-10.
32) Perls TT. Anti-aging quackery: human growth hormone and tricks of the trade--more dangerous than ever. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2004 Jul;59(7):682-91.
Centanarians: http://www.grg.org/
